9.03.58
 
สมาคมประชาสัมพันธ์ไทย ศึกษา ดูงาน โครงการในพระราชดำริ ณ จังหวัดน่าน เพื่อจัดทำภาพยนตร์เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี
 
      สมาคมประชาสัมพันธ์ไทย ร่วมกับ สำนักราชเลขาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริ, และผู้ทรงคุณวุฒิ เข้าศึกษาเรียนรู้ ดูงาน โครงการในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ณ จังหวัดน่าน เพื่อจัดทำภาพยนตร์เฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสจะทรงมีพระชนมายุครบ ๖๐ พรรษา วันที่ ๒ เมษายน ๒๕๕๘ โดยสำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี

      ดร.พจน์ ใจชาญสุขกิจ นายกสมาคมประชาสัมพันธ์ไทย ในฐานะประธานคณะทำงานกำกับภาพยนตร์เฉลิมพระเกียรติฯ เป็นหัวหน้าคณะเดินทาง อันประกอบด้วย, นายปรีชา ส่งกิตติสุนทร ผู้ช่วยราชเลขาธิการ, นางอัจจิมา จันทร์สุวานิชย์ ผู้ช่วยปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี, ดร.ฉวีวรรณ จันทรัตน์ กรรมการและวิทยากรประจำรายการวิทยุสถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก, นางศศิพร ปาณิกบุตร ผู้อำนวยการกลุ่มประชาสัมพันธ์โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ, และนายมารุต สาโรวาท ผู้ทรงคุณวุฒิ เป็นต้น คณะดูงานได้เข้าพบผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน พัฒนาการ ป่าไม้ ชลประทาน ผู้บังคับการจังหวัดทหารบกน่าน เจ้าคณะจังหวัด ครูใหญ่โรงเรียนปริยัติธรรม ผู้อำนวยการโรงเรียนในพระราชานุเคราะห์ ผู้บริหารศูนย์ภูฟ้าพัฒนา โรงสีข้าวพระราชทาน โครงการพัฒนาต่างๆ พร้อมทั้งเดินทางเข้าพื้นที่เพื่อ ศึกษา ดูงาน อาทิ แนวทางการปลูกป่าและฟื้นฟูอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ (กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, กรมป่าไม้, และหน่วยงานร่วม) การจัดการป่าไม้โดยชุมชนมีส่วนร่วมและการใช้ประโยชน์จากป่า การส่งเสริมและพัฒนาอาชีพ เพื่อให้คนอยู่คู่กับป่าได้ โดยอาศัยเกื้อกูลกัน นักเรียนทุนพระราชทาน โรงเรียนปริยัติธรรมในพระอุปถัมภ์ การบริหารจัดการน้ำภายในโครงการเพื่อเอื้ออำนวย ประโยชน์ให้ราษฎรในพื้นที่ ศูนย์ภูฟ้าพัฒนา อำเภอบ่อเกลือ โครงการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และส่งเสริมการปลูกหวายและไผ่จังหวัดน่าน ตามแนวพระราชดำริ อำเภอท่าวังผา โรงสีพระราชทาน อำเภอท่าวังผา โรงเรียนมัธยมพระราชทานเฉลิมพระเกียรติ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน รวมถึงงานทางด้านศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม

      โดยคณะดูงานได้ขอคำแนะนำเกี่ยวกับโครงการตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงริเริ่มและเป็นงานต่อยอดจากพระบามสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นการบูรณาการจากหลายหน่วยงาน และเห็นผลจริงควรค่าแก่การเรียนรู้เพื่อจัดทำเป็นสื่อเฉลิมพระเกียรติ และเผยแพร่เป็นแบบอย่างเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ต่อไป ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


      ทั้งนี้ ในจากการเสด็จพระราชดำเนิน ไปเป็นองค์ประธานเปิดการสัมมนาเชิงวิชาการ โครงการ “รักษ์ป่าน่าน” ณ ศูนย์การเรียนรู้และบริการ เครือข่ายแห่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจังหวัดน่าน ตำบลผาสิงห์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน วันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๗ เพื่อแสวงหาแนวทางและวิธีการที่จะหยุดยั้งการตัดไม้ทำลายป่าน่านอย่างแท้จริง โดยมีวิธีการที่จะให้ประชาชนผู้อาศัยกับป่าไม้ สามารถดำรงชีพตามวิถีชีวิตการทำมาหากินกับป่าได้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงบรรยายเรื่อง “การสร้างสำนึกในเด็กและเยาวชนอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ” ว่า จังหวัดน่านเป็นจังหวัดที่น่าอยู่จังหวัดหนึ่ง การที่ได้เดินทางมาจังหวัดน่านหลายครั้ง ทำให้ข้าพเจ้าได้เห็นทั้งส่วนที่ดีและส่วนที่เป็นปัญหาอยู่มาก ได้แก่ ปัญหาพื้นที่ป่าที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เป็นเหตุให้สภาพสมดุลตามธรรมชาติสูญเสีย มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน การฟื้นฟูป่าให้ดีขึ้น หาทางให้คนกับป่าอยู่ร่วมกันได้ ก็จะสามารถแก้ปัญหาสภาพแวดล้อมและความเป็นอยู่ของประชาชนได้ แม้จะต้องใช้เวลานาน แต่ถ้าไม่เริ่มต้นตั้งแต่ตอนนี้ ปัญหาก็จะทวีความรุนแรงขึ้น

      “หวังว่า การประชุมครั้งนี้จะเป็นการกระตุ้นให้หน่วยงานต่างๆ ทั่วทั้งจังหวัดน่าน ตลอดจนประชาชนที่เป็นเจ้าของจังหวัด เห็นความสำคัญของปัญหา และร่วมแรงร่วมใจในการแก้ปัญหา หาวิถีทางที่จะคงสภาพป่า เพื่อให้จังหวัดน่านสวยงามยิ่งขึ้น ประชาชนได้รับผลบุญทั่วกัน และช่วยกันรักษาไว้ให้เป็นมรดกตกทอดสู่รุ่นลูกรุ่นหลานต่อไป”

      เมื่อก่อนมีโครงการที่ชื่อว่า “น่านเขียวขจี” ประมาณ พ.ศ. ๒๕๒๐ กว่าๆ แต่ต่อมาเขียวขจีน้อยลง เมื่อเดือนพฤศจิกายน ๒๕๓๘ ข้าพเจ้าได้พานักเรียนนายร้อย จปร. มาทัศนศึกษาดูงานที่จังหวัดน่าน ได้ทำคู่มือทัศนศึกษาจังหวัดน่านไว้ มีข้อมูลพื้นฐานต่างๆ ที่ได้จากทางจังหวัดน่าน ส่วนหนึ่งกล่าวถึงป่าไม้ของจังหวัดน่าน โดยมีอาจารย์ของโรงเรียนนายร้อย จปร. เป็นผู้รวบรวม มีใจความตอนหนึ่งว่า

      “พื้นที่ป่าไม้ของจังหวัดน่านในปัจจุบันลดลงเรื่อยๆ เพราะถูกบุกรุกทุกปี โดยเฉพาะพื้นที่สูง ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตร พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีพื้นที่ราบน้อย การบุกรุกทำลายพื้นที่ป่าส่วนใหญ่เพื่อทำการเกษตรในรูปของการทำไร่เลื่อนลอย ข้อมูลเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๗ มีพื้นที่ป่าจำนวน ๖,๒๕๑,๔๐๐ ไร่ หรือ ๘๗.๑๙ เปอร์เซ็นต์ของจังหวัด ต่อมาข้อมูลในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ มีพื้นที่ป่าจำนวน ๓,๒๖๓,๗๕๐ ไร่ หรือ ๔๕.๖๖ เปอร์เซ็นต์ มีพื้นที่ป่าถูกบุกรุกไปทั้งสิ้น ๒,๙๗๗,๗๐๐ ไร่ หรือถูกบุกรุกเฉลี่ยปีละ ๑๔๖,๐๐๐ ไร่”

      สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงบรรยายอีกว่า จากการพูดคุยกับหลายหน่วยงาน ต่างเปรียบป่าไม้ เสมือน “ซูเปอร์มาร์เก็ต” จะใช้อะไรก็ไปหาได้ในป่า ปัจจัย ๔ ทั้ง อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และ ยารักษาโรค ป่าธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์จะช่วยป้องกันน้ำท่วม ดินถล่ม ความแห้งแล้ง เริ่มต้นโครงการอาหารและโภชนาการในโรงเรียน เพราะว่าเป็นสถานที่ที่ทุกหน่วยงานสามารถเข้าถึงได้ เริ่มจากการปลูกต้นไม้เล็กๆ น้อยๆ ปลูกผัก พืชไร่ ให้ความรู้ว่าเมื่อบริโภคผักผลไม้แล้วจะทำให้ร่างกายแข็งแรงสมองดี

      “ข้าพเจ้าได้เรียนรู้เรื่องป่าเขาลำเนาไพรมาตั้งแต่ยังเยาว์วัย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชกระแสรับสั่งว่า การรักษาป่าไม้ ถ้าคนไม่ไปรังแกป่า ป่าก็จะกลับคืนธรรมชาติได้เอง เมื่อก่อนชาวบ้านถางป่า ทำไร่เลื่อนลอยจึงไม่รุนแรงนัก ต่อมามีการทำลายป่าที่ทันสมัยขึ้น มีเลื่อยไฟฟ้า ทำให้การทำลายป่าลุกลามอย่างรวดเร็ว หรือใช้วิธีเผาป่าทั้งภูเขาเพื่อให้มีพื้นที่ในการทำมาหากินมากขึ้น ที่จังหวัดน่านไม่พูดถึงการตัดไม้เป็นไม้เถื่อนแล้ว แต่ตัดไม้เพื่อปลูกพืชไร่อย่างเดียว สัตว์ตามธรรมชาติหมดไป เป็นการเผาซูเปอร์มาร์เก็ตให้หมดไป จึงอยากใช้เรื่องป่าไม้เป็นสื่อการเรียนการสอนที่ดีที่สุดไปยังเด็กๆ ใช้รูปภาพไฟไหม้ป่า เผาป่า จะได้เห็นภาพที่น่าสังเวช แล้วจะได้ไม่ทำ อยากให้พิจารณาว่า ป่าไม้เป็นสิ่งสวยงาม เป็นสิ่งที่มีประโยชน์ เป็นสมบัติของทุกคน เราจะได้เกิดความหวงแหน ไม่อยากทำลาย”

      สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงย้ำว่า เน้นเด็กและเยาวชนเป็นศูนย์กลาง ให้เด็กลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง มีชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม และเชื่อมโยงกับทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนที่อยู่รอบตัว สอนให้เด็กมีความรู้ ความเข้าใจ เห็นความงดงาม ความน่าสนใจ เกิดความรัก ความผูกพัน หวงแหนในทรัพยากรของตนต่อไป

 

 

 

 
Free Vector Art by Vecteezy.com